Teknoloji

Bu öncü kadınlar bilim ve teknoloji dünyasına damga vurdu

Bu öncü bayanlar bilim ve teknoloji dünyasına damga vurdu
Geçmişten bugüne süregelen cinsiyet eşitsizliğine karşın tarih boyunca bayanlar bilim alanında çok sayıda başarıya imza attı. Matematikteki kabiliyeti ile dikkatleri üstüne çeken Ada Lovelace, “dünyanın ilk bilgisayar programcısı” olarak biliniyor. Radyoaktivite alanında yaptığı çalışmalarla çığır açan Madam Curie, “Nobel Ödülü alan ilk bayan” olarak tarihteki yerini aldı. HIV’in AIDS hastalığına yol açtığını keşfeden Fransız bilim bayanı Barre-Sinoussi, çalışmaları ile bilim tarihinde önemli izler bıraktı. Ancak Birleşmiş Milletler verileri dünya genelinde araştırmacıların “yüzde 30’undan azının” bayan olduğunu ortaya koyuyor. BM, 2015’te bayan ve kız çocuklarının bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarındaki çalışmalara katılımını teşvik etmek maksadıyla 11 Şubat tarihini “Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü” ilan etti.

Dünya genelinde bir çok alanda süregelen cinsiyet eşitsizliğine karşın bilim bayanları, tarih boyunca insan yaşamını kolaylaştıran bir çok icat ve buluşa imza attı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 2015’te bayan ve kız çocuklarının bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında varlık göstermelerinin teşvik edilmesi maksadıyla her sene 11 Şubat’ın “Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü” olarak kutlanmasına karar verdi. 

Ayrıca BM, bu yılki temayı da “Kapsayıcı Yeşil Büyüme için Bilimde Kadın ve Kız Çocuklarına Yatırım” olarak belirledi. 

Özellikle son yıllarda bayanların kuvvetlendirilmesi ve cinsiyet eşitliği yönünde bariz ilerlemeler olmasına rağmen, BM verileri dünya genelinde araştırmacıların hala “yüzde 30’undan azının” bayan olduğunu ortaya koyuyor. 

Birçok toplumda bilim, teknoloji, mühendislik ve aritmetik gibi alanlarda “erkeklerin en iyi olduğu” şeklinde önyargılar bulunsa da çok sayıda bilim bayanı tarih boyunca önemli buluş ve icatlar ortaya koyarak büyükbaşarılara imza attı. 

DÜNYANIN İLK BİLGİSAYAR PROGRAMCISI:  

İngiltere’nin baş kenti Londra’da 1815’te dünyaya gelen ve asıl ismi Augusta Ada Byron olan “Ada Lovelace”, dünyanın ilk bilgisayar programcısı olarak biliniyor. 

Cambridge Üniversitesinde dönemin önemli aritmetik profesörlerinden Charles Babbageyle matematik ve mantık alanında bir çok çalışmaya imza atan Lovelace, aritmetikteki kabiliyeti ile hocasının dikkatini üstüne çekmeyi başardı. 

Babbage’ın Analitik Makine (Analytical Machine) isimli ilkel bilgisayarı için İtalyan aritmetikçi Louis Menabrea’nın, 1842’de Fransızca yayımladığı inceleme yazısını bir İngiliz bilim dergisi için çeviren Lovelace, kendi notlarını da bu çeviriye ilave edilerek yazıyı 1843’te yayımladı. 

Lovelace, çeviriye eklediği notlarda, Bernoulli sayılarının Babbage’ın makinası ile nasıl hesaplanacağına detaylı yer verdi. Bu metot, tarihçiler tarafından dünyanın ilk bilgisayar programı olarak kabul edildi ve böylelikle Lovelace “ilk programlamacı” unvanına sahip oldu. 

Babbage’ın tasarladığı bu makine, günümüz bilgisayarlarının temelini oluşturuyor. 

BİLİM UĞRUNA ÖLEN KADIN: MADAM CURİE 

“Madam Curie” olarak tanınmış Polonya asıllı Fransız fizikçi ve kimyacı Maria Sklodowska Curie (1867-1934) ise bilim dünyasında önemli başarılara imza atan mucit bayanların başında geliyor. 

Radyoaktivite alanında yaptığı çalışmalarla atom altı parçacık fiziğine öncülük eden Curie, uranyum elementi ile 20. asır başında yaptığı deneylerde atom altı parçacıkların arttırılmış etkinliğini ilk keşfeden kişi oldu. 

Bu çalışmaları ile 1903’te fizik, 1911’deyse kimya alanında Nobel Ödülü’ne layık görülen Curie, bu ödülü alan ilk bayan oldu ve gene bu ödülü iki kez kazanan ilk bilim adamı unvanını aldı. 

Curie ayrıca, her 3 yılda bir düzenlenen dünyaca ünlü fizikçi ve kimyacıların bir araya geldiği Solvay Konferansı’na (Conseils Solvay) katılan ilk bayan. 
Bilimsel çalışmaları esnasında aşırı radyasyona maruz kalarak lösemi olan ve bu nedenle yaşamını kaybeden Madam Curie, “bilim uğruna ölen bayan” olarak tarihe geçti. 

HIV VİRÜSÜNÜ TANIMLAYAN BİLİM KADINI: BARRE-SİNOUSSİ 

HIV’in AIDS hastalığına yol açtığını keşfeden kişi olarak tarihe geçen kişi Fransız bilim bayanı Françoise Barre-Sinoussi de bilim tarihinde çığır açan bayanlar arasında yer alıyor. 

AIDS’e bir mikrop ya da virüsün yol açıp açmadığını anlamak üzere 1983’te kurulan bir araştırma grubunda yer alan Barre-Sinoussi, yalnızca iki haftada varsayımının doğru olduğunu keşfetti. 

Bu virüse insanın bağışıklık sistemini hasara uğrattığı için “human immunodeficiency virus (insan bağışıklık eksikliği virüsü)”, kısaca baş harfleri ile “HIV” ismi verildi. 

Barre-Sinoussi, sonraki yıllarda da AIDS’in tedavi edilmesi ve hastalık etrafındaki gizemin çözülmesi yönündeki çabaların en büyük destekçilerinden biri oldu. 

“SİNİR BÜYÜME FAKTÖRÜ”NÜ KEŞFETTİ, NOBEL’İ KAZANDI 

İtalya’nın Turin şehrinde 1909’da doğan tıp araştırmacısı Rita Levi-Montalcini, sinir büyüme faktörünün keşfedilmesi, sinir sisteminin gelişimi ve farklılaşması konusunda önemli çalışmalara imza attı. 

Meslektaşı Stanley Cohen ile 1986’da “sinir büyüme faktörü” buluşları için Nobel Fizyoloji ya da Tıp Ödülü’nü kazanan Levi-Montalcini, 103 yaşında Roma’da yaşamını kaybetti. 

Tıp alanında bilim dünyasına yaptığı katkılarla anılan Levi-Montalcini, 100’üncü doğum gününe ulaşan ilk Nobel Ödüllü bilim adamı ünvanına da sahip. 

Benzer Konular :

Bilim Dünyasına Damga Vuran Öncü Kadınlar

Bilim Dünyasına Damga Vuran Öncü Kadınlar

Ayrıca Bm Bu Yılki Temayı Da

Ayrıca Bm Bu Yılki Temayı Da

Bu Öncü Kadınlar Bilim Ve Teknoloji Dünyasına Damga Vurdu

Bu Öncü Kadınlar Bilim Ve Teknoloji Dünyasına Damga Vurdu

Yazar Hakkında

Eften Püften

Yorum bırak