Nedir

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri
Tıp dilinde ‘antraks’ olarak adlandırılan bir hastalık olan şarbonun ne olduğu son zamanlarda merak konusu oldu. ‘Bacillus anthracis’ isimli bir bakteri tarafından oluşturulan bu hastalığa dair bilgi almak isteyen yurttaşlar, webte araştırma yapıyor. Peki, şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri neler?

Genellikle koyun, keçi, sığır gibi eti için beslenen hayvanlarla ve yabani hayvanlarda görülen bu hastalık insanlara üç yoldan bulaşabiliyor. İşte, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün yayınladığı bilgiler ışığında, ‘Şarbon nedir?’ sorusunun cevabı…

Tanı: Şarbon, özellikle sığır, koyun, keçi, deve gibi ot yiyen hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır. Antraks olarak da bilinen şarbon hastalığı Türkiyede çoban çıbanı ve karakabarcık gibi isimlerle anılmaktadır.

Etkeni Bacillus anthracis adlı sporlu bir bakteri olan şarbon, insanlarda ve hayvanlarda bilinen en eski hastalıklardan biri olmasına karşın, dünyada geri kalmış ve gelişmekte olan bazı ülkelerde hala görülen ve vakit zaman hayvanlarda salgın yapan bir hastalıktır.

Hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, kasaplar, mezbaha işçileri, dericilik endüstrinde çalışanlar, veteriner hekimler, hastalığın yaygın olduğu bölgelerde ölen hayvanların kesildiği ya da yerleşim birimlerine yakın ölen hayvanların gömüldüğü yerlerde oynayan çocuklar şarbon yönünden risk gruplarını oluşturmaktadır.

Şarbon Nasıl Bulaşır: Şarbon insanlara üç şekilde bulaşmakta ve bulaşma şekline göre de isimlendirilmektedir. Deri şarbonu, hasta hayvanlara, bunların dokularına, bu hayvanların kirletmiş olduğu eşya ya da malzemelere temas edilmesiyle, barsak şarbonu, şarbon mikrobu ile bulaşmış gıdaların, özelliklede şarbonlu hayvanların etlerinin yenmesiyle, akciğer şarbonu, şarbon sporu ile bulaşık tozların ya da hayvan tüylerinde ve kıllarında bulunabilen sporların solunması ile bulaşmaktadır.

Şarbon Türkiyede de yaygın olarak görülmektedir. Görülme sıklığı giderek azalmasına karşın özellikle İç ve Doğu Anadolu Bölgelerinde daha sık ortaya çıkmaktadır. Ülkemizde şarbon hastalığı senenin her mevsiminde görülebilir. Ancak sıcak ve kurak aylarda insan ve hayvan şarbonu daha sık görülmektedir.

Şikayetleri ve Bulguları:

Şarbon hastalığı mikrobun vücuda girmesinden sonra yaklaşık 2-7 gün sonra ortaya çıkar. Belirtiler hastalığın klinik şekline göre değişiklik gösterir.

Deri Şarbonu: Ülkemizde görülen şarbon hastalığı genellikle deri şarbonu şeklindedir. Şarbon sporlarının deriden girdiği yerde, öncelikle böcek ısırığına benzer biçimde kabarık, kaşıntılı bir şişlik oluşur. Bu şişlik 1-2 gün içinde içi su dolu kabarcığa dönüşür ve daha sonrada sızısız, çoğunlukla 1-3 cm genişliğinde ortasında karakteristik siyah renkte ölü dokunun yer aldığı bir yara meydana gelir. Deri şarbonunda ayrıca yaranın bulunduğu lenf bezlerinde şişmeler görülebilir.

Bağırsak Şarbonu: Bulantı, kusma, iştahsızlık, ateş gibi belirtilerle başlar, bunu karın sızısı, kanlı kusma ve kanlı ishal izler. Daha sonra kan zehirlenmesi ve şok gelişerek ölüm meydana gelebilir. Bu tip şarbonda tedaviye karşın ölüm oranı yüzde 50 civarındadır.

Akciğer Şarbonu: Soğuk algınlığına benzeyen belirtilerle başlar. Yüksek ateş ve titremeler görülür. Birkaç gün sonra ağır solunum güçlüğü ve şok gelişir. Hastalık genel olarak ölümle sonuçlanır.

Tanısı için neler yapılmalıdır:

Hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde yaşayan ya da bu bölgelere yolculuk eden, bulaşık materyalle temas eden ve yukarda belirtilen klinik formlardan birine ait belirtilerin bulunması şarbon hastalığını akla getirmeli ve kesinlikle hekime müracaat edilmelidir.

Şarbonun teşhisi yalnızca klinik belirtilere bakılarak konulamaz. Klinik belirtilerle birlikte bakteriyolojik ve serolojik laboratuar testleri kesinlikle yapılmalıdır.

Tedavisi için neler yapılmalıdır:

Şüpheli durumlarda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.Tedavinin başarılı olabilmesi için mümkün olan en kısa sürede tedaviye başlamak gerekir. Şarbon tedavisi için etkili antibiyotikler vardır.

Şarbonun her üç formu da tedavi edilmediğinde öldürücüdür. Tedavi edilmeyen deri şarbonu vakalarının %10-20’si ölümle sonuçlanabilir. Tedaviyle bu oran % 0-3’e inmiştir. Bağırsak şarbonunda ölüm oranı tedaviye karşın % 25-75 arasındadır. Akciğer şarbonuysa hemen hemen daima öldürücüdür.

Şarbondan Nasıl Korunulur:

Şarbonlu olduğundan şüphelenilen ya da şarbondan ölen hayvanlar katiyen kesilmemeli, derileri yüzülmemeli ve etleri tüketilmemelidir.

Şarbondan ölen hayvanlar 2 metre derinliğinde çukurlar açılarak gömülmelidir.

Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları nakil vasıtaları temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.

Hasta hayvanların temas ettiği yem maddeleri, altlıklar ve gübre gibi bulaşık materyaller yakılarak imha edilmelidir.

Riskli bölgelerde bulunan hayvanlar şarbona karşı aşılattırılmalıdır.

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri

Şarbon Hastalığı

Şarbon Hastalığı

Sarbon Belirtileri

Sarbon Belirtileri

Yazar Hakkında

Eften Değil Püften

Yorum bırak