Nedir

Yemeni nedir? Yemenicilik ne demek?

Yemeni nedir? Yemenicilik ne demek?
Yemeni, Anadolunun bazı bölgelerinde hala üretimine devam edilen, manda, sığır, keçi ve oğlak derisinden yararlanılarak üretilen ayakkabı çeşitidir. Halep’ten Türkiye’ye giriş yaptığı rivayet edilen Yemeninin, Gazi Antep, Kahraman Maraş ve Kilis illerinde üretimi sürmektedir. İşte, Yemeni ne demektir ve nasıl üretilir sorusunun yanıtı

Yemenicilik, üstü deri, altı kösele ya da gön olan hafif ve topuksuz bir ayak giysisinin usta ellerde yapımcılığıdır. Yemeniciliğe “köşgercilik”, yemeni dikenlere “köşger” de denilmektedir.

Yemeni ilk kere Yemen’de Yemen-i Ekber adlı biri tarafından yapıldığı için bu ismi almış, buradan Halep’e ordan Türkiye’nin Gazi Antep, Kahraman Maraş ve Kilis illerine yayılmıştır. Yemeninin yaklaşık altı-yedi asırlık bir tarihi olduğu tahmin edilmektedir. 

Yemeni yapımında alt tabanda manda ve sığır, yüzde keçi, iç astarda koyun, iç tabanda sığır ya da keçi, kenarındaysa oğlak derisi kullanılır.

Yemeni taban ve saya ismi verilen yüz olmak üzere iki parçadan oluşur. Önce kalıp, kösele üstüne konularak çizilir ve teber ile kesilir. Sonra yüz dikilir ve kalıba gerilir, bakır çiviyle çivilenir. Hazırlanan yüze ve taban köselesine yapıştırıcı sürülür, sağlam yapışması için çekiç ile dövülür. Yemeninin yapımında, ipliğin çürümemesi ve yemininin su almaması için mumlanmış pamuk ipliği kullanılır. Dikime hazır hale gelen yemeni kalıptan çıkarılıp kenar dikişi çekilir.

Yemeni yapımında geçmişte daha çok siyah deri kullanılmıştır. Günümüzde doğal boya ile renklendirilmiş derilerin kullanımıyla çeşitli renklerde yemeniler üretilmektedir. Özellikle bayan yemenilerinde daha çok kırmızı ve gülkurusu kullanımı yaygındır. Kadın yemenilerinin yüzü genellikle üç parçalıdır ve isteğe göre dikiş ile süslenir. Ayrıca bayan yemenilerine üç-dört parça kösele topuk yapılırken erkek yemenilerinden bazılarına tek parça kösele ökçe yapılır.

Yemenilerin yaygın olarak kullanıldığı dönemlerde bazı şehirlerde yemenici çarşılarının kurulması, bu meslek kolunun sokaklara adını vermesi, yemeniciliğin hesaplı ve kültürel yönden önemini ortaya koymaktadır. 

Geçmişte Anadolu’nun hemen her bölgesinde üretilen ve ortak yapım özellikleri gösteren geleneksel ayakkabı yapımcılığında olduğu gibi yemenicilik de makineleşmenin tesiriyle zamanımızda ancak bir kaç ilde az sayıda yapımcı sayesinde sürdürülmektedir.

Yemeni nedir? Yemenicilik ne demek?

Gaziantep Te Bir Çok El Sanatı Var Ve Yemeni De Bunlardan Sadece Biri Yemeni Deriden Imal Edilen El Yapımı Ayakkabılardır Yaklaşık Yıllık Bir Tarihi
Gaziantep Te Bir Çok El Sanatı Var Ve Yemeni De Bunlardan Sadece Biri Yemeni Deriden Imal Edilen El Yapımı Ayakkabılardır Yaklaşık Yıllık Bir Tarihi

Yazar Hakkında

Eften Değil Püften

Yorum bırak